Porównanie kosztów stali węglowej i stali nierdzewnej – na co często nie zwracają uwagi zakupujący

Gdy klienci pytają mnie, czy stal węglowa czy stal nierdzewna jest tańsza, moja odpowiedź zawsze brzmi ta sama: „Tańsza do zakupu, czy tańsza w użytkowaniu?” To dwa zupełnie różne pytania.

Po ponad dwudziestu latach pracy nad projektami obróbki CNC widziałem, jak zespoły zakupowe wybierały stal węglową wyłącznie dlatego, że oferta wyglądała atrakcyjnie. Sześć miesięcy później te same części wracały na ponowne malowanie, naprawę rdzy lub nawet wymianę. Z drugiej strony widziałem też firmy, które specyfikowały stal nierdzewną 316 do urządzeń przeznaczonych do użytku w pomieszczeniach zamkniętych, gdzie zwykła stal węglowa doskonale spełniałaby swoje zadanie. Oba te podejścia prowadziły do marnowania środków – tylko na różne sposoby.

Koszt materiału nie opisuje całej sytuacji

Surowiec to tylko jeden pozycją w ofercie.

W dzisiejszym odbiorze stal węglowa kosztuje zwykle o 30–60% mniej niż stal nierdzewna 304. Ta różnica od razu przyciąga uwagę kupujących. Jednak gdy części trafiają do warsztatu CNC, liczby zaczynają się zmieniać.

Stal nierdzewna zwykle wymaga niższych prędkości cięcia, generuje więcej ciepła i skraca żywotność płytek tnących. W jednej partii precyzyjnych kolektorów, które wyprodukowaliśmy, zmiana ze stali węglowej na stal nierdzewną 304 zwiększyła czas obróbki o około 18%. Ponadto zużyliśmy znacznie więcej płytek tnących przed ukończeniem zamówienia. Żadne z tych kosztów nie były widoczne w oryginalnej ofercie materiałowej.

Gdzie stal węglowa zwykle odnosi zwycięstwo

Jeśli element będzie pracował w pomieszczeniu, pozostanie suchy i może zostać pokryty proszkowo lub cynkowany, stal węglowa jest trudna do pobicia pod względem kosztów. Typowymi przykładami są ramy maszyn, uchwyty, oprawy oraz konstrukcje spawane.

W przypadku tych zastosowań płacenie premii za stal nierdzewną często przynosi niewielką praktyczną korzyść.

Gdzie stal nierdzewna się opłaca

Obliczenia ulegają całkowitej zmianie, gdy występuje korozja.

Sprzęt do przetwórstwa spożywczego, maszyny do użytku zewnętrznego, zakłady chemiczne oraz środowiska morskie niszczą zwykłą stal węglową. W takich projektach unikanie ponownego malowania, postoju koniecznego do konserwacji oraz wymiany części zwykle rekompensuje wyższą cenę zakupu stali nierdzewnej.

Jeden z klientów z branży spożywczej zastąpił elementy wykonane z malowanej stali węglowej stalą nierdzewną 304 po wielokrotnych uszkodzeniach powłoki w obszarach podlegających myciu. Koszt początkowy poszczególnych elementów wzrósł, jednak liczba interwencji serwisowych znacznie zmniejszyła się w kolejnych cyklach produkcji. Z punktu widzenia działania zakładu była to decyzja o niższym koszcie całkowitym.

Moja rekomendacja

Przy analizie ofert rzadko zadaję pytanie, który materiał jest tańszy. Pytam raczej, gdzie będzie używany dany element, jak długo ma on służyć oraz jaki będzie rzeczywisty koszt jego awarii.

To właśnie wtedy pojawia się prawidłowa odpowiedź.

Z mojego doświadczenia wynika, że firmy osiągające najniższe koszty produkcji nie są tymi, które kupują najtańsą stal. Są to firmy dobierające materiał odpowiedni do danego zastosowania zamiast płacić za właściwości, których nie potrzebują – albo ignorować te, których potrzebują.